Histamine intolerantie of MCAS: wat is er met je aan de hand?

Vermoeid, opgeblazen, hartkloppingen of opeens heel heftig reageren op bepaalde voeding? Dit zijn klachten die je leven erg kunnen beïnvloeden en bij de huisarts vaak worden afgedaan als "stress" of "moeilijk te duiden". Toch is er vaak wel een verklaring: histamine intolerantie of het mestcelactivatiesyndroom (MCAS).

Herken jij jezelf hierin?

Heb jij last van vermoeidheid, maag- en darmklachten zoals een opgeblazen buik, diarree of constipatie? Of juist van hoofdpijn, concentratieproblemen, een watterig hoofd, warmtezwellingen of hartkloppingen? Een branderig of jeukend gevoel op de huid? Dan is het de moeite waard om eens te kijken of histamine intolerantie of MCAS een rol speelt.

Wat is het onderscheid tussen de twee?

Het zit hem in de onderliggende oorzaak. Bij een histamine intolerantie is er sprake van een tekort aan het enzym Diamine Oxidase (DAO), dat normaal gesproken histamine afbreekt in de darmen. Ook als de lever histamine niet goed verwerkt, kan er een ophoping ontstaan. Je reageert dan op histaminerijke voeding.

Bij MCAS (mestcelactivatiesyndroom) is er iets anders aan de hand. Mestcellen zijn immuuncellen (een type witte bloedcel, ook wel leukocyten genoemd) die normaal gesproken als een soort poortwachters van het immuunsysteem zijn: ze helpen het lichaam om schadelijke stoffen te bestrijden. Bij MCAS worden deze mestcellen te makkelijk geactiveerd en gooien ze allerlei stoffen vrij: waaronder histamine, maar ook andere mediatoren. Histamine is dus slechts 1 aspect van MCAS. En niet iedereen met MCAS heeft automatisch ook een histamine intolerantie.

Klachten bij MCAS
De symptomen van MCAS zijn heel divers, wat het soms lastig maakt om het te herkennen. Dit is wat ik vaak zie in de praktijk:

Buikpijn, misselijkheid, maag- en darmklachten 
Haaruitval en huiduitslag
Gevoelig of bloedend tandvlees, aften of zweertjes op de tong
Verstopte oren of oorsuizen
Verstopte neus, niezen, zwelling of jeuk in de keel, heesheid
Hersenmist, vergeetachtigheid, concentratieproblemen
Hoofdpijn en slapeloosheid
Tintelingen, gewrichts- of spierpijn
Onrustige benen
Angst en een opgejaagd gevoel
Terugkerende blaasinfecties

Dit zijn klachten die niet elke dag even hevig zijn. Wanneer je immuunsysteem onder druk staat door bijvoorbeeld stress, een infectie of de verkeerde voeding kunnen ze plotseling opspelen of verergeren.

Wat triggert MCAS?
Sterk bewerkte voeding, transvetten, toxinen, chronische ziekten en langdurige stress zijn bekende triggers. Het is een relatief nieuw ziektebeeld dat naar schatting bij 1 tot 17% van de bevolking voorkomt, in uiteenlopende gradaties van mild tot ernstig. Mocht je vermoeden dit te hebben en je dit wil laten onderzoeken dan mag je via de website een vrijblijvende kennismaking inplannen!

1. Histamine intolerantie — het klassieke overzichtsartikel
Maintz L, Novak N. Histamine and histamine intolerance. Am J Clin Nutr. 2007;85(5):1185–1196.
🔗 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17490952

2. Histamine intolerantie — symptomen, diagnose en behandeling (recent) Jochum C. Histamine Intolerance: Symptoms, Diagnosis, and Beyond. Nutrients. 2024;16(8):1219. 🔗 pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11054089
3. MCAS — darmklachten en behandeling (Harvard) Hamilton MJ. Mast Cell Activation Syndrome and Gut Dysfunction: Diagnosis and Management. Curr Gastroenterol Rep. 2024;26(4):107–114. 🔗 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38353900
4. MCAS — neuropsychiatrische klachten en behandeling Afrin LB et al. Neuropsychiatric Manifestations of Mast Cell Activation Syndrome. Int J Mol Sci. 2023;24(22):16414. 🔗 pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10672129